Porta photo©by Pierre Couteau for DC

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

Με του πλανήτη δανεικά σα να μην υπάρχει αύριο #EarthOvershootDay #naturalcapital



Από σήμερα 2 Αυγούστου, ζούμε με δανεικά. Έχουμε καταναλώσει τους ετήσιους φυσικούς πόρους του πλανήτη στους πρώτους 7 μήνες και τρώμε από το 2018.
Δεν είναι ο πρώτος χρόνος που μας συμβαίνει αλλά κάθε χρόνο σπαταλάμε και πιο πολύ. Πέρσι ήταν στις 8, φέτος  στις 2 Αυγούστου.

Αυτό σημαίνει ότι για να ζήσουμε όπως ζούμε χρειαζόμαστε 1,7 πλανήτες σαν τη γη- η γη πια δε φτάνει να μας συντηρήσει. Το φυσικό μας κεφάλαιο συρρικνώνεται αλλά εμείς αμέριμνοι σπαταλάμε φυσικούς πόρους σα να μην υπάρχει αύριο.
Αλλά υπάρχει;

Φέρνω πληροφορίες για τούτη την ημέρα, για το ενεργειακό και οικολογικό αποτύπωμα,  ένα τεστ και ένα σύνδεσμο για να μετρήσουμε το δικό μας
+ και πίνακες που δείχνουν πού στον πλανήτη διαπράττονται τα οικολογικά εγκλήματα για να έχουμε αίσθηση μεγεθών και να μην αποτρελαθούμε ζώντας εμείς στα σπήλαια ενώ η Κίνα, οι ΗΠΑ και η έλλειψη βούλησης των Τραμπ του κόσμου τούτου καταστρέφουν το μέλλον της ανθρωπότητας.








Από σήμερα, Τετάρτη, ήδη έχουμε καταναλώσει όλους τους φυσικούς πόρους που ο πλανήτης μας μπορεί να παράξει μέσα σε ένα έτος.
Αυτή η δυσοίωνη μέρα, του «ξεπεράσματος της Γης», κάθε χρόνο επέρχεται όλο και πιο νωρίς. Φέτος, από σήμερα, 2 Αυγούστου, δηλαδή μόλις σε επτά μήνες, όλοι οι φυσικοί πόροι που η Γη μας μπορεί να παράξει σε ένα έτος έχουν καταναλωθεί. Για το υπόλοιπο του έτους 2017, για να συνεχίσουμε να τρώμε, να πίνουμε και να θερμαινόμαστε, ή για τις μετακινήσεις μας, θα πρέπει να υπερεκμεταλλευθούμε τα οικοσυστήματα του πλανήτη και να θέσουμε σε κίνδυνο την δυνατότητα ανανέωσης κι αναπαραγωγής τους.
Τούτη η «μέρα του ξεπεράσματος της Γης» (“Earth overshoot day") υπολογίζεται κάθε χρόνο από το διεθνές ερευνητικό ίδρυμα Global Footprint Network, με έδρα το Όκλαντ της Καλιφόρνιας. Με βάση 15.000 δεδομένα που έχουν συλλεγεί από τον ΟΗΕ, το ίδρυμα υπολογίζει το οικολογικό αποτύπωμα του ανθρώπου. Ουσιαστικά μετρά την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της Γης, με γνώμονα την βιο-ικανότητα του πλανήτη, δηλαδή τη δυνατότητά του να ανανεώνει τις πηγές του και να απορροφά τα αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς αυτούς, η κατανάλωση όλης της ανθρωπότητας ξεπερνά το 70% των διαθέσιμων πηγών. Με άλλα λόγια χρειάζεται το ισοδύναμο ενός 1,7 του πλανήτη μας για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου.
Το έλλειμμα τούτο σε πηγές παράγεται διότι κόβουμε δέντρα με ρυθμό πολύ μεγαλύτερο από αυτόν που απαιτείται για να μεγαλώσουν, ψαρεύουμε πολύ πιο περισσότερα ψάρια από τις θάλασσες απ’ όσα γεννιούνται κάθε χρόνο, και εκλύουμε πολύ περισσότερο άνθρακα στην ατμόσφαιρά μας απ' όσον τα δάση κι οι ωκεανοί μας δύνανται να απορροφήσουν. Οι επιπτώσεις αυτής της υπερκατανάλωσης ήδη είναι αισθητές: αποψίλωση δασών, ελάττωση της βιοποικιλότητας, λειψυδρίες, οξίνιση των ωκεανών, εδαφικές διαβρώσεις, υπερσυσσώρευση απορριμμάτων, ή αύξηση της συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Όλα τούτα τα αρνητικά φαινόμενα επηρεάζουν σχεδόν το σύνολο του πλανήτη μας.
Eνώ έως το 1961, η Γη παρήγαγε περισσότερο φυσικό πλούτο, με το ένα τέταρτο των πηγών της να μην έχουν καταναλωθεί, ο πλανήτης άρχισε να γίνεται ελλειμματικός στις αρχές του 1970. Η ημέρα ξεπεράσματος των δυνατοτήτων του έχει αρχίσει να εμφανίζεται όλο και πιο νωρίς. Το 1985 η ημερομηνία αυτή έπεφτε στις 5 Νοεμβρίου, το 1998 κατέβηκε στην 1η Οκτωβρίου, και το 2009 ακόμη περισσότερο, στις 20 Αυγούστου. Εάν διατηρηθεί ο ρυθμός τούτος, το 2030 θα έχουμε ανάγκη από δύο πλανήτες για να καλύψουν τις ανάγκες μας.
Αιτία;
Η δημογραφική αύξηση, καθώς και ο όλο και πιο λαίμαργος σε κατανάλωση φυσικών πηγών τρόπος ζωής μας, που βασίζεται όλο και περισσότερο στην ενέργεια από ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο).
Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι άνθρωποι εξίσου υπεύθυνοι για τούτη την καταστροφή. Τον τρόπο ζωής των Αυστραλών, ή των Αμερικανών, χρειάζονται πάνω από πέντε πλανήτες για να τον συντηρήσουν. Οι Γάλλοι έχουν ανάγκη από τρεις, ενώ οι Κινέζοι από 2,1, πολύ παραπάνω από την λιτότητα των Ινδών (0,6).
Αντίστοιχα, σε σχέση με τις εθνικές φυσικές πηγές, η Ιαπωνία θα είχε ανάγκη από επτά φορές τη χώρα τους για να ικανοποιήσει τις τρέχουσες καταναλωτικές ανάγκες της, η Ιταλία κι η Βρετανία τέσσερις φορές. Συνολικά, το οικολογικό αποτύπωμα των ανεπτυγμένων χωρών είναι πέντε φορές μεγαλύτερο από εκείνο των φτωχών κρατών.
Πώς θα μπορέσουμε να αναστρέψουμε αυτήν την τάση; Καταρχήν, περιορίζοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που μόνον αυτά αποτελούν το 60% του παγκόσμιου οικολογικού αποτυπώματος.
Για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω των δύο βαθμών Κελσίου -όπως προβλέπουν οι στόχοι της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, που υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2015 - η ανθρωπότητα, όπως τονίζουν οι ειδικοί, θα πρέπει να απελευθερωθούμε από τα ορυκτά καύσιμα πριν από το 2050.
Τα μέτρα είναι γνωστά, είτε πρόκειται για την επιβολή οροφής και κατόπιν μείωση της παραγωγής των σταθμών ενέργειας με βάση τον άνθρακα, την ταχύτερη ανάπτυξη ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, ή βελτίωση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας. Η μείωση των εκλύσεων άνθρακα κατά 50% θα μας επέτρεπε την μετάθεση της 'ημέρας ξεπεράσματος της Γης' κατά τρεις μήνες.
'Αλλη μία παράμετρος είναι η μείωση του διατροφικού αποτυπώματος. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών, τη μείωση των προϊόντων ζωϊκής προέλευσης και την στροφή προς πιο αειφόρους τρόπους παραγωγής, όπως τα βιολογικά προϊόντα, την αγρο-οικολογία, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Πάντως, τόσο το Global Footprint Network, όπως κι η οικολογική οργάνωση WWF, διαβλέπουν αισιόδοξα σημάδια στον ορίζοντα. Σχετικά, το οικολογικό αποτύπωμα ανά κάτοικο των ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά 20% από το 2005 (έτος που είχε φθάσει στο υψηλότερο σημείο του) έως; το 2013 (τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), χάρις στη μείωση της εκπομπής αερίων άνθρακα και παρά την οικονομική ανάκαμψη. Κατά τ' αυτά, η παραδοσιακά παρουσιάζουσα το μεγαλύτερο εθνικό οικολογικό αποτύπωμα, Κίνα, αναπτύσσει μαζικά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ την ίδια ώρα έχει μειώσει την εσωτερική κατανάλωση άνθρακα--και παρά την κατασκευή νέων σταθμών ενέργειας με βάση το ορυκτό αυτό. Πηγή: Le Monde
Οικολογικό αποτύπωμα
Ένας τρόπος για να μετρήσουμε τις επιδράσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας πάνω στη γη είναι το "οικολογικό αποτύπωμα". Το "οικολογικό αποτύπωμα" είναι ένα μέτρο της "ζήτησης" (κατανάλωσης) φυσικών πόρων από μια κοινωνία για την κάλυψη των αναγκών της, συγκρίνοντας την με τη συνολική δυνατότητα της γης να παράγει και ν1 αναπαράγει αυτούς τους πόρους.

Το "οικολογικό αποτύπωμα" εκτιμάει τους φυσικούς πόρους που απαιτούνται για να υποστηριχθούν οι υλικές ανάγκες ενός ατόμου ή ενός πληθυσμού σύμφωνα με τον τρόπο ζωής, τις συνήθειες και την τεχνολογία που χρησιμοποιείται.
Για να είναι εύκολα μετρήσιμο και κατανοητό, το "οικολογικό αποτύπωμα" βασίζεται σε ένα μοντέλο που "μετατρέπει" τις διάφορες καταναλωτικές ανάγκες σε έκταση παραγωγικής γης, όπως γεωργική γη, δάσος (για ξύλο αλλά και για τη δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα), βοσκοτόπια, διαβρωμένη ή δομημένη γη, που απαιτούνται για να μπορούν να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες.
Αν διαιρέσουμε τη διαθέσιμη επιφάνεια του πλανήτη δια του σημερινού παγκόσμιου πληθυσμό, υπολογίζεται ότι στον καθένα μας "αντιστοιχούν" περίπου 2 εκτάρια από τον πλανήτη, από τα οποία μόνο το 1.7 είναι διαθέσιμο για ανθρώπινη χρήση. Λαμβάνοντας υπόψη τις δημογραφικές αλλαγές (αύξηση πληθυσμού με σταθερή όμως την επιφάνεια του πλανήτη Γη), σε 50 χρόνια η κατά κεφαλή "διαθέσιμη" επιφάνεια εδάφους δεν θα ξεπερνάει το ένα εκτάριο.
Το μέγεθος του "οικολογικού αποτυπώματος" διαφέρει από χώρα σε χώρα και εξαρτάται από τον τρόπο ζωής και κατανάλωσης. Το οικολογικό αποτύπωμα ενός μέσου Ευρωπαίου καλύπτει 4.97 εκτάρια. Αν όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη ζούσαν και κατανάλωναν όπως οι Ευρωπαίοι θα χρειαζόμασταν περίπου τρεις πλανήτες. medsos



Το ατομικό αποτύπωμα νερού ισοδυναμεί με το νερό, που απαιτείται για την παραγωγή των αγαθών και υπηρεσιών που καταναλώνουμε. Σε όλα τα στάδια της διατροφικής αλυσίδας, από τον παραγωγό στον καταναλωτή, μπορούμε να λάβουμε τα μέτρα μας για την εξοικονόμηση του νερού και την εξασφάλιση καλής τροφής για όλους. 
Το Virtual Water Project, παρέχει πληροφορίες για το οικολογικό μας αποτύπωμα. Πρέπει να πληρώσουμε  όμως βρήκα και  δωρεάν εδώhttp://waterfootprint.org/en/ 


Το ηλεκτρονικό παιχνίδι για να μάθουμε ποιο είναι το ενεργειακό μας αποτύπωμα, δηλαδή πόσο διοξείδιο του άνθρακα (CO2) εκλύουν στην ατμόσφαιρα οι καθημερινές μας συνήθειες που σχετίζονται με την κατανάλωση ενέργειας. http://www.wwf.gr/footprint/


2 σχόλια:

  1. Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο και ιδιαίτερα ως πληροφόρηση και άντληση στοιχείων.
    Όμως, κατά την άποψή μου δεν ισχύει το γενικό και αόριστο... "οι άνθρωποι καταληστεύουμε τις πηγές ή αποψιλώνουμε τον πλανήτη". Ποιοί άνθρωποι, εγώ, εσύ, ο παραδίπλα απλός πολίτης;
    Oι ισχυροί. τα μεγάλα τραστ ληστεύουν τον πλανήτη με εφιαλτικούς ρυθμούς. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα μόνο να αναφέρω: π.χ. πολυεθνικές που ξεχέρσωσαν μεγάλο τμήμα του Αμαζονίου για να εμπορευθούν την ξυλεία του με ανυπολόγιστες οικολογικές επιπτώσεις.
    Καλό μήνα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συμφωνώ απολύτως και νόμιζα ότι φαίνεται από την τελευταία παράγραφο (στην εισαγωγή μου).

      Έζησα την οικολογική υστερία όταν ζούσα στην Αγγλία- ενοχή αν είσαι μόνος στο αυτοκίνητό σου, ενοχή αν αγοράσεις κάτι που έχει μεγάλο πακετάρισμα, ενοχή αν ψωνίσεις από το Gap κ.λ. κ.λ.
      Και τελικά μάθαμε ότι κι όλα να τα αλλάζαμε και να ζούσαμε σαν άνθρωποι των σπηλαίων, τίποτε δεν επηρεάζουμε όσο δεν αλλάζει η βιομηχανία.
      Σαν την τρύπα του όζοντος που εμείς κόψαμε τα σπρέυ και τελικά τη μεγάλη ζημιά την κάνουν αγελάδες.
      Το επιχείρημα είναι βεβαίως πως προσέχοντας εμείς αποκτούμε οικολογική συνείδηση που θα περάσει καιστη νέα γενιά, στη νομοθεσία ή σε πιέσεις.

      Όμως δεν αρκεί αν δεν έχουμε πιο συνολική εικόνα.
      Γι αυτό και προσπαθώ να βρίσκω πίνακες που δείχνουν πού γίνεται η μεγάλη ζημιά.

      Διαγραφή